Khi đọc Rừng Nauy mình ám ảnh mãi không thôi về sự bế tắc, bất lực của những người trẻ tuổi. Đọc Ngàn mặt trời rực rỡ, sự ám ảnh gấp cả trăm lần vì sự đau khổ, bế tắc, cùng quẫn của cả một đất nước – Afghanistan. Họ đã bị những định kiến, bị loạn lạc, bị chiến tranh phá hủy. Trong mịt mù tuyệt vọng, họ vẫn cố gắng đi tìm ánh mặt trời.
Trong vòng ba bốn ngày ở tuổi 15, Mariam – một trong những nhân vật chính của tác phẩm – phải chịu những đau đớn của cả một đời người. Cô phát hiện ra bố mình không yêu mình. Ông là người sinh ra cô nhưng không thừa nhận. Tất cả những gì ông làm cho cô, nói với cô chỉ là dối trá.
15 năm sống với mẹ ở căn lều trên đồi, mỗi tuần bố đến thăm một lần. Mariam bị trói chặt trong vòng xoáy căm phẫn của người mẹ. Sinh nhật thứ 15, cô xuống nhà bố để ở cùng bố và anh chị em. Không ai mở cửa cho vào, ép cô quay trở về. Sự đau khổ dường như bắt đầu từ đây. Trở về nhà, cô nhìn thấy mẹ đã treo cổ lủng lẳng trên cành cây. Trái tim non nớt tan vỡ còn đang bơ vơ, đau khổ tột cùng, cô bị bố và ba bà mẹ kế ép đi lấy chồng. Chồng hơn cô 30 tuổi, vợ chết, con chết. Chồng ở cách nhà cô hơn 1000 km. Sau khi lấy chồng cho đến khi chết, chỉ Laila thay cô trở về thăm quê hương.
Sau 7 lần sảy thai và không có cơ hội có con, cô bị chồng đối xử như một thứ tài sản, không có yêu thương, không có tôn trọng, chỉ có hầu hạ và đánh đập. Cuộc đời cô tưởng như sống và chết trong căn nhà ấy như một cái bóng dật dờ với người chồng thô bạo. Nhưng rồi số phận đã đẩy thêm một người phụ nữ nữa vào căn nhà ấy.
Trái ngược với Mariam luôn chịu đựng, tác giả xây dựng nhân vật Laila tươi trẻ và mạnh mẽ. Cô sinh ra trong gia đình đầy đủ cha mẹ, xung quanh luôn có người che chở và yêu thương. Cô có cậu bạn trai là Tarid. Nhưng loạn lạc, những quả rocket, bắt bớ, cướp, giết xảy ra hàng ngày khiến trái tim của bố anh không thể trụ lại được. Họ phải chạy trốn sang Pakistan. Bố mẹ anh chết còn anh đi tù.
Laila bị mất cha mẹ trong lúc chuẩn bị chuyển đồ đi di tản. Cô cũng bị pháo bắt bay lên và bất tỉnh. Laila bắt đầu bước ngoặt đau khổ của cuộc đời mình khi chồng Mariam nhìn thấy cô và đưa về nhà. Sau này ông ta ép buộc cô trở thành vợ. Lúc đó cô 14 còn ông ta đã 60. Cuộc sống tù ngục của hai người phụ nữ trong một căn nhà do luật lệ hà khắc yêu cầu chỉ đàn ông mới được đi làm. Mỗi khi phụ nữ ra ngoài phải đi cùng chồng hoặc người đàn ông có quan hệ họ hàng. Họ phải che mặt và chỉ chồng, bố, anh em trai nhìn thấy mặt.
Nếu Mariam đại diện cho những người phụ nữ truyền thống Afghanistan thì Laila là hiện thân của sự đấu tranh, thoát khỏi luật lệ hà khắc để tìm đến hạnh phúc. Hai người phụ nữ, từ ghét bỏ, nghi kị rồi trở thành bạn và tri kỷ. Trái tim yêu thương của Laila và hai đứa con cô đã khơi gợi, sưởi ấm trái tim và mong ước hạnh phúc của Mariam. Mariam coi mẹ con Laila là gia đình, là hạnh phúc của mình. Để đến khi phải chịu tử hình do giết chồng (ông ta định giết Laila), Mariam vẫn thấy mãn nguyện vì đã được Laila và những đứa con cô yêu thương.
Laila sau đó chạy sang Pakistan tị nạn cùng bạn trai cũ Tarid – bố của đứa con đầu của cô. Cuộc sống khốn khó nhưng không còn đau khổ vì chồng, vì loạn lạc. Tuy nhiên, cô vẫn chọn quay trở về Afghanistan để đóng góp xây dựng đất nước. Cô muốn thấy màu xanh cây lá được phủ lại trên đồi, thấy những đứa trẻ được chạy trong công viên, thấy mọi người ra đường tấp nập. Cô muốn tiếp tục sống cho Mariam, sống cho bố mẹ, sống cho những người bạn và biết bao người dân Afghanistan đã không có cơ hội sống.
Chiến tranh, hủ tục gây ra bao đau đớn nhưng vẫn không thể dập tắt được ngọn lửa hy vọng của những người phụ nữ, của người Afghanistan.
